Niestety w odpowiedzi rzuciło się na nas kilka osób twierdzących, że przecież nikt nie ma obowiązku udostępniania materiałów za darmo, że jak komuś zależy to może iść na szkolenie lub seminarium i tak dalej. Oczywiście jak najbardziej zgodzę się, że nikt nie musi nam pokazywać  za darmo jak zacząć nosework. Jednak brak takiego obowiązku nie oznacza, że nie można tego zrobić.

Tak po prostu z miłości do tego sportu i pasji. Jak widać w obecnych czasach hajs jest najważniejszy. Jeżeli osoby zainteresowane tą aktywnością nie mogą liczyć na rzetelne materiały od szkoleniowców i organizatorów to musimy poradzić sobie sami. Niniejszym ogłaszam otwarcie UNC, czyli Underground Nosework Club.

Głównym i jedynym zadaniem UNC będzie udzielenie informacji jak zacząć nosework. Co jest potrzebne na początek, jakie robić ćwiczenia i generalnie co zrobić, żeby sprawdzić czy taka zabawa się podoba. Nie trzeba żadnych specjalistycznych narzędzi, nie trzeba wydawać pieniędzy w ciemno lub tracić czasu na szkolenia, które mogą okazać się niepotrzebne.

W końcu jeśli nie wiesz jak zacząć to jak masz sprawdzić, czy złapiesz bakcyla na ten sport? Dzisiaj zapraszamy na pierwsze spotkanie UNC :D

Jak zacząć nosework – czym jest nosework?

Na sam początek warto napisać czym w ogóle jest nosework. W końcu jak masz zacząć nosework, jeśli nie wiesz o co chodzi. Przede wszystkim cała zabawa polega na tym, że pies wskazuje nam lokalizację konkretnego zapachu. Potrafi go rozpoznać, znaleźć i wskazać przewodnikowi. Oficjalne zawody polegają najczęściej na tym, że w pomieszczeniu rozstawione są kartonowe pudełka, a w kilku z nich znajduje się zapach.

Pies musi znaleźć pudełka z zapachem i w taki sposób wskazać je przewodnikowi, żeby ten mógł (bez wiedzy czy rzeczywiście ten zapach w pudełku się znajduje) z całą pewnością wskazać pudełko egzaminatorowi. Na trudniejszych poziomach pies musi szukać zapachu w terenie – wskazać źródło zapachu w samochodzie lub w walizce. W warunkach sportowych cała zabawa polega na tym, żeby wykonać zadanie (znalezienie i wskazanie zapachu) w jak najkrótszym czasie.

Jednak mi osobiście wydaje się, że ”sport” dodany jest tu trochę na siłę i dla pieniędzy właśnie. Równie dobrze można by robić zawody w tropieniu użytkowym lub korzystaniu z maty węchowej (świetny pomysł swoją drogą – oficjalne zawody w matach węchowych :D). Nosework w swojej koncepcji to przede wszystkim ciekawa aktywność dla psa. Z tego powodu naszym zdaniem na początku warto o nosework myśleć w kategorii aktywności i zabawy, a nie sportu

Jest jeszcze jedna ważna rzecz. Niektórzy myślą o nosework w kategorii ”nauczania psa szukania zapachu”, a jest to trochę błąd myślowy. Pies ma perfekcyjny węch i potrafiłby go znaleźć bez żadnego szkolenia. Problemem jest fakt, że pies nie czuje potrzeby wskazania nam tego zapachu. Jak więc komunikować się z psem? Jak powiedzieć mu, że ma znaleźć ten konkretny zapach i pokazać go człowiekowi? Nawet jak pies rozumie, że chodzi o zapach ”pomarańczy” to w jego umyśle nie musi Ci go pokazywać – czuje go z 5 metrów i dla niego po prostu tam jest.

W nosework chodzi przede wszystkim o przełamanie pewnej abstrakcji. Pies czuje zapach nawet z odległości i nie rozumie, że ma go ”znaleźć” w takim rozumieniu jak myśli człowiek. W takim sensie nosework polega na wyuczeniu się z psem takiej komunikacji, gdzie pies zaznaczy obecność zapachu w taki sposób, że przewodnik jest również w stanie go wskazać.

Także finalnie nosework nie polega na szukaniu zapachu, a na umiejętności wyróżnienia go i wskazania przez psa. Jasne? Jasne! :)

W Underground Nosework Club (będziemy się uczyć przede wszystkim poprzez zabawę. Nie trzeba więc specjalistycznych narzędzi, profesjonalnych zapachów ani skupiania się na czasie. Robimy to dla zabawy i miłego spędzenia czasu z psiakiem. Do dzieła!

Jak zacząć nosework – co potrzeba na start?

Oficjalne zasady dyktują konkretne zapachy, na których trzeba ćwiczyć. Są to olejki eteryczne dostępne w aptekach lub sklepach online. Najczęściej jest to goździk, pomarańcz oraz cynamon. Jednak na początek tego nie potrzebujesz. Zacząć możesz od jakiegokolwiek zapachu, którego normalnie pies nie czuje w swoim otoczeniu.

Można zacząć oczywiście od olejków, bo może akurat jakiś masz w domu, a nie używasz. Może to być jednak również jakieś zioło (bazylia, majeranek), kawa, torebka herbaty owocowej. Ważne, żeby zapach był dość intensywny i nie był regularnie używany w domu. Jeżeli codziennie sypiesz tonę majeranku do swojego obiadu to jako źródło zapachu do nosework raczej się nie nadaje.

Najlepiej kupić jakikolwiek olejek eteryczny w aptece lub okolicznym sklepie. Koszt to ok. 6-12 zł. Jak już jesteś w aptece to kup też pojemniczki na…próbki. Wiesz o co chodzi :D Mają neutralny zapach, są sterylne i idealnie nadają się na start. Kup minimum 3. Koszt to ok. 1 zł za sztukę. Alternatywnie można również zastosować małe słoiczki. Jeśli decydujesz się na stosowanie olejku to kup również bawełniane patyczki.

W pojemniku lub pokrywce od słoika zrób dziurki – 5 wystarczy. Jeżeli chcesz stosować olejki to musisz przygotować próbki zapachowe. Nie można dawać ich do wąchania psu bezpośrednio, ponieważ mają zbyt intensywny zapach. Jak przygotować takie próbki napisałem  tutaj, więc zapraszam do czytania.

Patyczka nie można bezpośrednio namoczyć w olejku, bo zapach będzie zbyt intensywny. Jeśli chcemy zacząć nosework to źródło zapachowe musi być w sam raz – nie może odrzucić psa swoją intensywnością, ale musi być na tyle konkretne, żeby pies mógł je od razu odróżnić od zapachu otoczenia.

Podsumowując potrzebujesz:

• zapachu, który pies ma skojarzyć
• pojemnika z zamknięciem, w którym zapach będzie przechowywany
• przysmaków jako nagrody

Jeśli masz to wszystko to jesteśmy gotowi do startu! My na początku bawiliśmy się z zapachem majeranku w pojemniku i było ok :) Jako nagrody mieliśmy pokrojoną parówkę :D

Jak zacząć nosework – pierwsze ćwiczenie

Pierwsze ćwiczenie, od którego zaczyna większość to ”It’s Your Choice”, czyli po naszemu ”Twój wybór”. Zabawa jest bardzo prosta, chociaż w dłuższej perspektywie dość nudna.

Do jednej ręki bierzemy przysmaki, a w drugiej trzymamy pojemnik z zapachem. Rozkładamy ręce na wysokość barków i czekamy na reakcję psa. Najpierw sprawdzi rękę z przysmakami, ale zamykamy ją i blokujemy dostęp do nagrody. Pies może próbować jakoś otworzyć rękę lub wcisnąć tam nos, ale przewodnik musi pozostać nieugięty. Na początku nic nie mówimy, nie ruszamy się, nie sygnalizujemy.

Większość psów zrozumie, że ręka jest niedostępna i zainteresuje się drugą ręką. Pojemnik w niej trzymamy w taki sposób, że zasłaniamy sam pojemnik, a dostępne jest tylko zamknięcie z dziurkami. Dziurki muszą być odsłonięte, aby zapach był dostępny. Pojemnik trzeba trzymać tak, że jak pies się nim zainteresuje to jedynym widocznym i dostępnym polem jest to zamknięcie z dziurkami.

Jak tylko pies przyłoży nos do dziurek to od razu nagradzamy. Sposób nagradzania jest bardzo ważny – rękę z przysmakami przysuwamy do drugiej ręki z pojemnikiem i przysmak podajemy przy samych dziurkach. Potem rękę znowu odsuwamy do pozycji początkowej. Pies może ”iść” za ręką z przysmakami i próbować wziąć więcej, ale znowu ją zamykamy.

Jak pies ponownie straci zainteresowanie przysmakami i ponownie dotknie nosem pojemnika z zapachem to znowu nagradzamy. Cała zabawa polega generalnie na tym, żeby pokazać psu, że dotykanie nosem dziurek pojemnika lub nawet trzymanie tam nosa oznacza nagrodę. Sama ręka z przysmakami nie jest nagrodą, ale źródło zapachu, czyli pojemnik.

Daje to nam kilka rzeczy:

• ręka trzymająca przysmaki nie jest nagrodą sama w sobie
• dotykanie pojemnika = nagroda
• zapach = nagroda

Z tego powodu bardzo ważne jest, aby od początku pracować na zapachu w pojemniku, a nie przysmakach. Wiele źródeł poleca rozpoczęcie od poszukiwania jedzenia, ale wtedy pies kojarzy poszukiwanie z jedzeniem, a nie jego zapachem. Jak po pewnym czasie zmienimy jedzenie na zapach to bardzo trudno będzie psa przestawić.

Pracując od razu na zapachu i pojemniku całość jest prostsza. Oczywiście na początku dla psa zapach będzie tylko dodatkiem, a nagrodę skojarzy z samym pojemnikiem. Jednak jak na późniejszym etapie zamienimy pojemniki, a zapach zostawimy bez zmian to pies będzie trzymał się tego co zna, czyli zapachu, którzy towarzyszył mu cały czas.

Dwie ważne rzeczy:

Przede wszystkim staramy się utrzymać na początku ten sam zapach. Jeśli zaczynasz np: na olejku pomarańczowym to pracuj na tym. Jeśli na majeranku to pracuj na majeranku. Nie zmieniaj psu zapachów, ponieważ na początku chodzi nam o utrwalenie psu pojemnika i zapachu jako źródła nagrody.

Druga sprawa to nagradzanie tylko i wyłącznie przy źródle zapachu. Jak pies dotknie pojemnika to nagradzamy przy pojemniku. Chwytamy kawałek jedzenia w dwa palce i podajemy psu przy dziurkach od pojemnika.

Poniżej filmik, którzy przedstawia jak taka zabawa powinna wyglądać:

Jak widzimy pies praktycznie na samym początku zainteresował się pojemnikiem i dostał za to nagrodę. Zobaczył, że jedzenie jest w drugiej ręce i zainteresował się tą ręką. Kombinuje jak otrzymać to jedzenie, nawet na chwilę kładzie się w oczekiwaniu. Jeśli pies ma taki zawias i widać, że czeka na instrukcje to można w jakiś sposób go zachęcić do dalszego działania.

Legion jest uczona komendy ”zostaw”, gdzie siada i czeka na komendę zwalniającą i pozwalająca na jedzenie. Wiele psów, które znają to polecenie może przy braku dostępu do jedzenia trochę się zawiesić i czekać na zwolnienie. Nawet jeśli nie było wcześniej ”zostaw”. W takiej sytuacji można psa zachęcić np: ”szukaj” do myślenie i działania. W ekstremalnej sytuacji, jak pies absolutnie nie wie co robić i zawiesił się na ręce z jedzeniem to można zachęcić ręką z pojemnikiem – pokazać psu czy w inny sposób skierować jego uwagę na pojemnik.

To jednak ostateczne wyjście. Lepiej, żeby pies sam wybrał pojemnik bez zachęcania.

Jak widać dalej na filmiku pies znowu zainteresował się pojemnikiem i otrzymał nagrodę. Nagroda spadła na podłogę, ale to nic takiego. Pies zjada i ponownie idzie do pojemnika i otrzymuje jedzenie. Na filmiku przewodnik używa dodatkowo języka jako klikera. Słychać takie charakterystyczne ”ts”. Nie jest to wymagane, ale oczywiście można, jeśli pies reaguje na takie zaznaczanie dźwiękowe.

Kolejny świetny filmik:

Tutaj w okolicy 50 sekundy pięknie widać zachowanie psa. Siada w oczekiwaniu na nagrodę, ale nic się nie dzieje. Sam pomyślał i spróbował pojemnika, za co został nagrodzony. To najlepsza część tego ćwiczenia. Nie ma lepszego uczucia niż satysfakcja, że pies sam myśli, kombinuje i działa.

W tym filmiku przewodnik nagradza psa dodatkowo pochwałami i tak również można. Musimy znać swojego psa i wiedzieć co działa. Na jednego dodatkowy sygnał dźwiękowy, na innego pochwała. Legion pracowała tylko na nagrodę bez dodatkowych pochwał, bo ona woli się skupić i robić takie rzeczy na spokojnie.

Jak nasz psiak już rozumie podstawy zabawy i wybiera pojemnik zamiast ręki z przysmakami to zmieniamy delikatnie zasady. Zaczynamy zamieniać rękę, w której trzymamy pojemnik. Przekładamy nagrody do drugiej ręki. Ma to na celu uniemożliwienie sytuacji, że pies zaczyna rozumować ”mam skupić się na lewej ręce”.

Jeśli zmienimy ręce to dla psa jasny sygnał, że skupić ma się na pudełku/zapachu, a nie na konkretnym miejscu. 

Jak zacząć nosework – podsumowanie

Na dzisiaj to tyle. Macie sprzęt startowy i pierwsze ćwiczenie. Wyzwanie na ten tydzień jest takie, że codziennie organizujecie psu 1-2 sesje (po 5-10 minut maksymalnie) przez kolejne 7 dni. W przyszły weekend opublikujemy kolejne ćwiczenia.

Teraz jeszcze na czym się skupiamy w tym tygodniu. Przede wszystkim zależy nam, żeby pies dobrze ogarnął sobie, że źródłem nagrody jest dotykaniem nosem lub wąchanie zamknięcia pudełka. Zależy nam, żeby pies coraz dłużej trzymał nos przy pudełku i pod koniec tygodnia całkowicie ignorował rękę z przysmakiem.

Jak tylko pies dotyka nosem pudełka to dajemy nagrodę. Jeśli pies trzyma nos przy pudełku cały czas to tak długo jak trzyma tam nos tak długo podajemy smakołyki. Idealnym wynikiem jest pies, który po prostu trzyma cały czas nos na zamknięciu pudełka i dostaje non stop przysmaki. Możemy nawet kłaść przysmak na zamknięciu pudełka, żeby pies sam sobie je stąd wziął.

Generalnie zależy nam na takiej sytuacji, że pies wchodzi do pokoju, widzi nas z pudełkiem w ręce, podchodzi, kładzie nos na pudełko i dostaje przysmak. Im dłużej będzie trzymał nos na pudełku bez przerwy tym lepiej.

Nie naciskamy na ”wąchanie” – pies nie musi się zaciągać zapachem. Na tym etapie zapach to tylko takie tło tego ćwiczenia. Nawet jak pies skupia się na pudełku i jedzeniu to mimowolnie czuje ten specyficzny zapach. Nie jest on najważniejszy w tym momencie. Na tym etapie skupiamy się na wprowadzeniu psu pudełka jako źródła nagrody. Zapach stanowi tło, którego znajomość wykorzystamy po zmianie pudełek.

Także tyle w tym tygodniu. Ja też się postaram z Legion ćwiczyć i za 7 dni porównamy wyniki. Co i jak komu wyszło. Byłoby mi bardzo miło, jeśli napiszecie w komentarzach kto będzie brał udział w tym ćwiczeniu przez kolejne 7 dni, żebym wiedział, czy kogoś rzeczywiście ten nosework interesuje :)

Mam nadzieję, że ten wpis dość dobrze pokazuje jak zacząć nosework i myślę, że nie będzie problemu z rozpoczęciem pierwszych sesji. Jest opis, są filmiki – powinno pójść łatwo i przyjemnie :)

Aktualizacja: Kolejna część z następnymi ćwiczeniami dostępna jest poniżej

Ćwiczenia nosework – co dalej?

Jak Wam się podoba ten wpis poradnikowy i kto ma zamiar zacząć nosework w tym tygodniu? :)

Post Jak zacząć nosework, czyli witaj w Underground Nosework Club pojawił się poraz pierwszy w Życie z Psem.

Co jakiś czas w każdej branży pojawia się coś takiego jak ”game changer”, czyli element, który całkowicie zmienia daną branżę. Dla każdego może to być coś oczywiście co innego, bo każdy ma inne podejście. W kategorii psich aktywności dla mnie takim gejm czendżerem były mobilne, domowe zabawy węchowe. Zawsze podobała mi się koncepcja wykorzystania psiego węchu, ale wydawało się to skomplikowane i zarezerwowane do zaawansowanych psich przewodników Przede wszystkim była to praca na śladzie (np: IPO), tropienie użytkowe i tego typu sporty.

Jednak maty węchowe oraz nosework spowodowały, że nagle ludzie mogli spróbować aktywności węchowych na spokojnie i w domu. Nie trzeba grupy tropiącej, szkoleniowca, pozoranta i innych dodatkowych elementów. Po prostu można było to zrobić na luzie, bez rezerwowania większości dnia na wyjazd. Dla mnie to coś bardzo ważnego, bo spowodowało dostęp aktywności węchowych do szerszej grupy osób.

Dzisiaj niezwiązane z tematem, całkowicie randomowe zdjęcia psów :D

Kiedyś ”wąchały” tylko zaawansowane psiaki szukające pozorantów po lasach. Teraz każdy mały pimpek i duży owczarek może mieć zapewnione kilka sesji węchowych w domowym zaciszu. Wystarczy mata węchowa lub pojemniki do nosework i można próbować swoich sił. Z tym noseworkiem to tak jest w teorii tylko :D

Dzisiaj generalnie o noseworku. Czym jest ten sport, dla kogo, na czym mniej więcej polega i jaki jest jego problem w tym momencie. Mam nadzieję, że wpis ten poruszy pewien temat o tej ”dyscyplinie”, zachęci ludzi do sprawdzenia, a organizatorów do lepszego promowania. Lecimy :)

Nosework – co to i dlaczego?

Nosework to jednym słowem chaos obecnie. Pamiętam, że jak pierwszy raz chciałem spróbować nosework to odbiłem się od razu od specyficznej ściany braku informacji. Czym jest nosework? Nikt tego nie wie. Niektórzy poprzez nosework mają na myśli wszelkie aktywności węchowe z psem, czyli dosłownie tłumacząc ”praca nosem”. Dla tych osób każda praca węchowa to nosework, czyli i tropienie użytkowe i mata węchowa.

Jak już ktoś chce być bardziej szczegółowy to dla niego będzie to każdy sport węchowy lub aktywność węchowa polegająca na symulacji pracy psów policyjnych, których zadaniem jest przy pomocy nosa wyszukiwanie specyficznych zapachów. Głównie narkotyków i ładunków wybuchowych.

Jak ktoś już chce być taki mega ultra pro to dla niego nosework będzie oficjalną dyscypliną sportową, która polega na wyszukaniu przez psa konkretnych próbek zapachowych spośród kilkunastu kartonowych pudeł.

Więcej! W bardzo specyficznym wydaniu K9 Nose Work będzie czymś innym niż ”Nosework”. Problem generalnie polega w nazewnictwie i stąd ten chaos. Najpierw było National Association of Canine Scent Work, które stworzyło i certyfikowało k9 Nose Work. Potem pojawiły się inne organizacje (SDDA, UKC, ACSW), które również wprowadziły swoje systemy.

I teraz tak, jeśli miałbym to wszystko uporządkować i napisać czym jest nosework to napisałbym tak:

Nosework to dyscyplina sportu kynologicznego polegająca na wyszukiwaniu przez psa próbek zapachowych zgodnie ze standardem wymaganym przez wybraną organizację w danym kraju. W sporcie tym pies musi potrafić wyszukać i wskazać konkretny zapach, a jednocześnie zignorować pozostałe.

Generalnie chodzi o to, żeby w bezpiecznych warunkach symulować pracę psów wojskowych lub policyjnych, które potrafią wyszukać narkotyki, substancje chemiczne lub ładunki wybuchowe. Jest to czynność dla psa naturalna i większość psów potrafi to w sposób naturalny. W nosework tak naprawdę nie chodzi o nauczenie psa wyczuwania zapachów, a o nauczenie go komunikacji z przewodnikiem, która prowadzi do wskazania takiego zapachu, którego przewodnik oczekuje.

Tak to przykładowo wygląda:

Także jak widzimy nosework jako dyscyplina sportowa jest prosta w swojej koncepcji. Mamy zapach, a pies musi go znaleźć i nam w jakiś sposób zasygnalizować. Na powyższym video pies siada, ale nie jest to wymagane. Pies wącha, ale przewodnik informuje o znalezieniu, także musi obserwować psa i zauważyć wyćwiczony sygnał.

Jak nosework wygląda w Polsce?

Z tego co wiem to mamy dwie organizacje. Pierwszą jest Nosework Club, który z tego co wiem działa na oficjalnej formule K9 Nose Work. Organizacyjnie wyglądają średnio profesjonalnie – nie mają logo ani strony internetowej. Wpisy na FB są bardzo nieregularnie, a dodatkowo nigdy nie odpisali na wiadomość ode mnie.

Drugą organizacją jest Nosework Polska i do tej organizacji jeszcze wrócimy potem. Na ten moment napiszę, że wyglądają ok – mają stronę, fb regularnie uzupełniany i tak dalej. Zastanawiający jest dla mnie tylko akt, że mają ponad 5000 obserwujących, a pod postami kilkanaście polubień (huehuehue :>).

Dlaczego nosework jest spoko?

Każda aktywność węchowa z psem jest moim zdaniem super, a nosework na pewno warto się zainteresować. To coś zupełnie innego niż na przykład tropienie użytkowe, więc można różne aktywności ze sobą mieszać.

Nosework moim zdaniem jest idealnie pomiędzy matami węchowymi, a tropieniem właśnie. Z jednej strony pozwala na o wiele bardziej zaawansowaną aktywność niż mata węchowa, czyli stopień trudności mamy jak przy tropieniu. Jednak z drugiej strony nadal można to ćwiczyć w domu i nie wymaga się pozoranta.

Epickie zdjęcie :D Jedno z moich ulubionych :)

Generalnie dla mnie aktywności węchowe wyglądają tak:

• mata węchowa idealna jest jako codzienna aktywność węchowa – nie wymaga od człowieka zaangażowania, pozwala na kilka poziomów trudności, ale generalnie nic zaawansowanego. Matę można ćwiczyć kilka razy dziennie, a nawet wykonywać sesje jedna po drugiej. Nie wymaga przygotowań, więc to aktywność prosta i przyjemna. Podsumowując to prosta, nieskomplikowana zabawa węchowa dla każdego.
• nosework to świetny sposób na bardziej wymagające zajęcie dla psa, wymaga sporego zaangażowania ze strony przewodnika i dość skomplikowanych przygotowań (wykonanie i przechowywanie próbek zapachowych, planowanie treningów itd.). Idealna aktywność na konkretny trening w ciągu dnia lub w weekendy. Podsumowując to stosunkowo prosta aktywność, ale mająca swoje niunanse i wymagania.
• tropienie użytkowe to wymagająca aktywność dla psa, która realizowana jest na zewnątrz. Wymaga poświęcenia dużej ilości czasu oraz przygotowań. Potrzebny jest pozorant, otwarta i bezpieczna przestrzeń. Idealna aktywność na weekendy lub konkretny dzień w tygodniu, chociaż jeśli ktoś ma dostęp do pozoranta to można ją wykonywać nawet codziennie. Podsumowując to aktywność dla hardkorów :)

Generalnie nosework ma takie same zalety i działanie jak każda inna aktywność węchowa. Ćwiczy skupienie oraz koncentrację, męczy, stymuluje psychicznie, wspomaga komunikację z przewodnikiem. Idealna aktywność dla psów nadpobudliwych lub lękliwych. Nosework często mogą również ćwiczyć psy niepełnosprawne lub niewidome, ale to zależy od naszego podejścia i zaawansowania problemu.

Łapcie jeszcze jedno – co będę sobie żałował :)

Nosework – aktywność, której prawdopodobnie nigdy nie spróbujesz

Nosework to sport moim zdaniem bardzo techniczny. Ogromnie prosty w założeniu, ale trudny w wykonaniu. Bo teraz tak – zadanie jest takie, że mamy 12 pudełek i w jednym z nich jest zapach, który pies ma wskazać. Proste, prawda? Jednak jak pomyśleć głębiej to… jak to zrobić?

Jak nauczyć psa, o który zapach chodzi? Jak nauczyć go pokazywać ten zapach? Jak nauczyć ignorować inne zapachy? Jak skupić go na tym konkretnym zadaniu? Jest również kilka niuansów – czy zaczynać od rozpoznawania zapachów, czy od zaznaczania, jak nauczyć targetowania, jak przygotować dobrze próbki zapachowe i tak dalej.

Jak na tak prostą w teorii czynność jest sporo małych kroczków, które warto wykonać. Niestety bardzo trudno znaleźć sensowne, treściwe i merytoryczne materiały szkoleniowe i moim zdaniem to bardzo dziwna sytuacja.

Jeśli ktoś przykładowo chce zacząć swoją przygodę z obedience to w sieci znajdzie mnóstwo materiałów – od czego zacząć, co warto umieć i tym podobne. Można wyjść z psem i spróbować sił samemu zanim postanowimy o wzięciu udziału w szkoleniach lub zawodach. Z nosework obecnie tak się nie da. Jest bardzo mało tekstów, które pokazują jak zacząć i jak zainteresować się tym sportem. Bo warto wiedzieć, że zanim przejdziemy do spektakularnego wyszukiwania zapachów z pudełek to czeka nas sporo pracy na ”puszce”.

Szczerze mówiąc nie mam pojęcia czym jest to spowodowane. Z jednej strony na pewno małą popularnością tego sportu. Obedience, agility lub frisbee ćwiczy masa osób, więc materiałów można znaleźć dużo. Jednak brak materiałów wcale nie zwiększa popularności nosework, więc oczekiwałbym, że organizacje zajmujące się tym sportem powinny dać od siebie więcej.

Obecnie wyszukując frazę ”Nosework” w google pierwszym wynikiem (lub jednym z pierwszych) jest nasz tekst: jak zacząć nosework. Szczerze powiem, że jestem mocno zaskoczony. Nosework i informacje o nim pojawiły się na matywechowe.pl tylko i wyłącznie z powodu mojego zainteresowania tym sportem. Jestem jednak maksymalnym amatorem i teksty powstały na podstawie moich niewielkich doświadczeń oraz tłumaczeń dostępnych artykułów zagranicznych.

Nawet nasz zestaw nosework jest w naszej ofercie głównie dlatego, że potrzebowałem takiego dla siebie (przechowywanie próbek w szafce łazienkowej w słoikach i foliowej reklamówce to był zły pomysł). Skoro stworzyłem taki dla siebie to pomyślałem, że mogę również dla innych i w taki sposób to powstało.

Nie powinno jednak być tak, że amator, który nie wyszedł z poziomu ”puszek” jest głównym źródłem informacji o nosework, bo to po prostu wstyd :D Nie dla mnie, ale dla społeczności osób zainteresowanych tym sportem. Myślę, że zasługujecie na lepsze materiały niż przypadkowego kolesia z internetu :)

I muszę napisać, że mam lekki żal do Nosework Polska o to. Naprawdę chciałbym, żeby nosework był w naszym kraju bardziej popularny. Uważam, że to fantastyczny sport i warto spróbować, bo daje masę satysfakcji. Jednak czasami wydaje mi się, że Nosework Polska zależy najbardziej na takim utrzymaniu prestiżu niż rzeczywistej promocji.

Tak, to szarpak od Zayma :) Levi nic nie dba o swoje zabawki niestety…

”Jesteśmy w Polsce pionierami w tej dziedzinie. Jako pierwsi stworzyliśmy organizację, regulaminy egzaminów i zawodów” – tego typu informacje piszą sami o siebie. Jednak pamiętajmy, że od ”pioniera” wymaga się więcej. Nie piszę tego oczywiście, aby w jakiś sposób ich gnębić, a raczej, żeby zmotywować do dalszego działania, zamiast prężenia się swoimi obecnymi osiągnięciami. Na ten moment wydaje się, że chodzi trochę o pieniądze, bo szkoleń, kursów online, kursów na egzaminatora i tak dalej jest u nich bardzo sporo. Darmowych materiałów informacyjnych praktycznie brak. Podobno miał być cykl w gazecie Dog&Sport, ale to nadal nie jest darmowy materiał, bo za gazetę trzeba zapłacić.

Nie zrozumcie mnie źle – nie chodzi mi absolutnie o to, że wszystko ma być za darmo. Jednak żeby kogoś zainteresować sportem trzeba dać mu jakieś materiały, które pozwolą się zapoznać z koncepcją. Obecnie najważniejsze informacje o nosework dostępne są na forach i portalach zagranicznych. W Polsce jest bardzo cicho – albo są jakieś oszukane koncepcje (ktoś coś gdzieś słyszał), zaproszenia do płatnych szkoleń lub tłumaczenia zagraniczne.

Jako ciekawostkę napiszę, że jako maty węchowe chcieliśmy pomóc Nosework Polska w promocji – chcieliśmy dodawać ich materiały w naszych paczkach, udostępnić informacje na naszych stronach, a nawet sponsorować nagrody w ich egzaminach. Były długie rozmowy i ustalenia. Już praktycznie było wszystko gotowe, my zamówiliśmy materiał w kolorach ich organizacji, aby wykonać specjalną matę na zawody – mieliśmy tylko czekać na informację o dacie zawodów i…. cisza. Nie dostaliśmy już żadnej odpowiedzi.

Możecie myśleć, że mam trochę do nich żal i pewnie będzie to prawda. Straciłem na nich sporo czasu i trochę pieniędzy, ale najgorsze jest to, że naprawdę chcieliśmy pomóc. Wierzę, że nosework to fantastyczny sport i chcieliśmy coś zrobić, żeby bardziej go wypromować. Jednak mamy sklep internetowy i bloga, który każdego miesiąca odwiedza ponad 30 000 osób, więc myślę, że promocja całkiem niezła. Dodatkowo osoby kupujące maty węchowe na pewno interesują się aktywnościami węchowymi, więc informacja o nosework w naszych paczkach byłaby w sam raz. Nie mówię już o sponsorowaniu nagród w ich zawodach.

Natomiast największy żal mam nie o to, że nas wyrolowali, ale o to, że oni nic nie chcą dać od siebie. Materiałów szkoleniowych brak, brak podstawowych informacji o tym sporcie, ale mnóstwo zaproszeń do wzięcia udziału w płatnych wydarzeniach. Przyznam, że sam myślałem o wejściu na bardziej pro poziom z nosework, ale po zobaczeniu ich podejścia mi się odechciało.

Nosework – materiały szkoleniowe

Finalnie problem z nosework dotyczy przede wszystkim małej ilości porządnych materiałów, które byłyby pomocne dla osób początkujących. Przedstawię Wam dostępne materiały, z których ja korzystałem. Mam nadzieję, że komuś to pomoże.

Naprawdę warto spróbować nosework i osobiście nie zachęcam nikogo do pójścia bezpośrednio na jakiś kurs lub szkolenie. Oczywiście, jeśli ktoś ma taką ochotę to jak najbardziej jest to fajne rozwiązanie. Jednak nigdy nie powinno być tak, że jakaś organizacja niejako zmusza do kursów, ponieważ nie ma ochoty udostępniać żadnych materiałów.

Moim zdaniem szkolenia i kursy powinny być uzupełnieniem lub pomocą, jeśli sami nie dajemy rady. Ewentualnie być spowodowane lenistwem, bo nam się nie chce :D Jednak zawsze powinna być jakaś alternatywa.

Dobra, ale miały być materiały. Przede wszystkim polecam filmy Dave Kroyer’a. Świetnie przedstawia podstawową koncepcję nosework – nie jest to ukazane bezpośrednio na systemie pudełkowym K9 Nose Work, ale zasada jest bardzo podobna. Dave mówi o tym, że pies sam potrafi rozróżniać zapachy i naszym zadaniem jest przede wszystkim nauczenie go komunikacji i zaznaczania. Nosework to sport polegający na zaznaczaniu zapachu, a nie jego ”odróżnianiu”.

Tłumaczy również bardzo częsty błąd, jakim jest uczenie psa na początku szukania, a dopiero potem zaznaczania.

Kolejnym bardzo ważnym dla mnie materiałem są szkolenia Fenzi. To taka platforma z kursami z różnych dziedzin. Tutaj jest ogólny dostęp: https://fenzidogsportsacademy.com/index.php/courses/scent-sports -> następnie wybieramy Nose Work -> NW101: Introduction to Nosework i klikamy Sample Lecture https://fenzidogsportsacademy.com/index.php/courses/15#sample-lecture – daję i link i sposób dotarcie do niego, bo nie zawsze ten link sam z siebie działa.

Sample lecture to świetny wstęp do nosework, który pokazuje całe podstawy razem z pierwszymi ćwiczeniami i filmikami. Niestety całość w języku angielskim, ale może kiedyś przetłumaczę całość. Można też zapłacić za poszerzony dostęp, ale ja jako prawdziwy janusz tego nie zrobiłem :D Planowałem jak wyjdę z tego poziomu podstawowego, ale jakoś końca nie widać.

Przygotowanie próbek znajdziecie tutaj: http://matywechowe.pl/nosework-przygotowac-probki/

Jak zacząć nosework: http://matywechowe.pl/jak-zaczac-nosework/ – tekst oparty jest własnie na kursie Fenzi.

Kolejne ćwiczenia: http://matywechowe.pl/cwiczenia-nosework/

Inne artykuły dostępne w sieci

http://piesologia.pl/psie-sporty-nosework/ – ciut mało informacji o samym nosework (więcej o historii i egzaminach), ale zawsze coś

http://copiesnato.pl/nosework-robota-dla-nosa/ – trochę o nosework, zaproszenie na szkolenie, info o syntetycznych zapachach (jeśli ktoś chce spróbować ćwiczyć na czymś innym niż te bazowe)

http://banderia.pl/nosework-wyprawka/ – o przygotowaniu próbek

https://www.psy.pl/blogi/nose-work-rozpoczac-przygode/ – idealny przykład artykułu ”z dupy” o nosework. NIE RÓBCIE TEGO, a najlepiej nie czytajcie wcale. Już sama informacja o rozpoczynaniu pracy na smakach to głupota. Nosework powinniśmy ćwiczyć na wąchaniu zapachowej próbki, a przysmaki powinny być nagrodą. Nie polecam ćwiczenia nosework w taki sposób, że w puszce/pudełku ukrywamy jedzenie. Od razu ćwiczymy konkrety, bo potem będziemy musieli przestawiać psa z jedzenia na zapach, a to problem.

Dobra tam, miałem się nie rozpisywać, ale to zrobię, bo mnie wkurza takie wprowadzanie w błąd. Oczywiście w kontekście prawdziwego nosework i przygotowania do egzaminów. Jak ktoś chce robić to sobie w domu tylko dla siebie i nie zależy mu na wynikach to niech robi jak uważa :)

Psi nos :D Hej! Jednak jest jakieś zdjęcie związane z tematem :)

”Każdy pies rozpoczyna przygodę z nose work w taki sam sposób: od kartonów. Przeszukiwanie kartonów jest swoistym fundamentem pracy w nose work i odpowiednie przyswojenie i ugruntowanie tego rodzaju przeszukiwań pozwoli nam na szybkie przejście do bardziej skomplikowanych poszukiwań we wnętrzach, na zewnątrz i w pojazdach, a przede wszystkim zbuduje u psa prawidłową systematykę i metodykę przeszukiwań.” Błąd – jak już Dave nam powiedział w nosework liczy się umiejętność zaznaczania, a nie wyszukiwania zapachu. Z tego powodu zaczynamy pracę na puszkach, gdzie uczymy psa przede wszystkim targetowania zapachu. Co nam da, że pies będzie podbiegał do kartonu lub potrafił znaleźć w nim przysmak, jeśli nie będziemy wiedzieli jak zaznacza?

”W celu zbudowania odpowiedniej motywacji do poszukiwania zapachu, rozpoczynamy pracę ze smakołykami wysokiej wartości, czyli takimi, za którymi nasz pies przepada. Jeżeli pies nie jest łasy na jedzenie, można również wykorzystać zabawkę. Z naszego doświadczenia wynika jednak, że większość psów doskonale pracuje „na jedzenie”.” Błąd. Jedzenie w nosework powinno pełnić rolę nagrody, a nie celu samego w sobie. Pracując na ukrytym jedzeniu powodujemy u psa instynkt łowiecki, a nie chcemy, żeby pies polował podczas nosework, a pracował. Stosując jedzenie robimy sobie wiele złego – będziemy mieli problem z przekierowaniem psa z jedzenia na zapach (w jedzeniu nie chodzi o jego zapach, a o chęć zjedzenia). Będzie również problem, jeśli na egzaminie pojawi się jedzenie jako utrudnienie dla psa. Jeśli pies lubi to można nagradzać nawet zabawą, ale w puszce/kartonie powinien znaleźć się zapach.

Początkowo nie wykorzystujemy żadnej substancji zapachowej, pracujemy jedynie na nagródkach. Ma to na celu pokazanie psu, że warto przeszukiwać pojemniki, gdyż każdy z nich może zaoferować coś dobrego. Działamy na bazie instynktu łowieckiego psa i w efekcie budujemy w nim ogromną chęć do podążania za zapachem, dzięki czemu unikamy często występującego problemu, jakim jest „targetowanie” – wskazywanie przypadkowych pojemników.” Błąd. Pracując od początku na zapachu uczymy jednocześnie psa dwóch rzeczy – konkretnego zapachu oraz zaznaczania go. Pies ma pracować za nagrodę (zabawa, przysmak, pochwała), a nie za możliwość zdobycia pożywienia. Targetowanie przypadkowych przedmiotów wystąpi tylko jak nie ogarniamy.

Ćwiczenia nosework powinny wyglądać tak, że zapach jest ten sam, a jego opakowanie zmienne. Najpierw uczymy zapachu i zaznaczania na puszce. Potem tę puszkę wkładamy do innego pojemnika i uczymy rozpoznawania zapachu i zaznaczania na tym pojemniku. Potem pudełko i tak dalej. Jeśli zapach będzie ten sam, a pudełka inne to pies szybko zrozumie, że chodzi o zapach, a nie opakowanie. Dopiero potem wprowadzamy nowe zapachy.

Nosework – podsumowanie

Nosework to naprawdę fantastyczny sport i będę to zawsze powtarzał. Prosty w koncepcji, ale bardzo techniczny i wymagający w wykonaniu. Niestety osobiście nie wierzę w popularność tego sportu w Polsce. Przynajmniej nie przy obecnym stanie. gdzie brak jest rzetelnych artykułów i materiałów.

Teraz trochę wygląda to tak, że nosework ograniczony jest dla uczestników kursów i seminariów, a nie powinno tak być. Zamknięte społeczności nigdy nie są dobre, ponieważ nie promują rozwoju.

Mam nadzieję, że organizacje nosework w Polsce zaczną coś bardziej działać, bo teraz średnio to wygląda. Moim zdaniem podstawą jest nie organizowanie kolejnych płatnych kursów i seminariów, a akcje edukacyjne oraz informacyjne o nosework, podstawowych ćwiczeniach, jak zacząć i tak dalej.

Ja mogę i na pewno będę jeszcze pisał o tym sporcie, ale trochę nie podoba mi się, że główny zainteresowany (organizacja, która na tym zarabia przecież) jakoś najmniej zabiera się do roboty.

Jakie jest Wasze zdanie na temat nosework? Próbowaliście? :)

Aktualizacja

Do wszystkich hejterów, którzy przyjmują postawę ”marudzisz, a sam nic od siebie nie dajesz!”:
Przypominam, że napisałem bardzo szczegółowe i moim zdaniem konkretne wpisy instruktażowe, które dobrze pokazują jak zacząć.

Podaję linki:

Jak zacząć nosework, czyli witaj w Underground Nosework Club
Ćwiczenia nosework – co dalej?

Także z mojej strony jednocześnie krytykuję działaczy nosework w Polsce za brak materiałów dla początkujących i naganianie swoimi pseudo artykułami na szkolenia i warsztaty, a z drugiej strony sam zapewniam moim zdaniem odpowiednie materiały.

Jestem amatorem i nie jestem zawodowo ani profesjonalnie związany z nosework. Na pewno moje artykuły nie są idealne, ale zapewniam, że nic lepszego na tę chwilę znaleźć się nie da. Lepszej jakości oczekiwałbym od osób, które chcą na tym zarabiać. Ja zrobiłem to za darmo – Wasz ruch :)

Post Nosework – genialny sport, którego (prawdopodobnie) nigdy nie spróbujesz pojawił się poraz pierwszy w Życie z Psem.